Kardiyoloji ve Kalp Cerrahisi

Amaç. Bu yazı, büyük bir tıp merkezinde tedavi planlayan hastalar için kardiyoloji ile kalp cerrahisinin nasıl birlikte çalıştığını açıklar. Hekimlerin nelere baktığını, sık uygulanan tedavileri, hastane ekiplerinin güvenliği nasıl sağladığını ve iyileşme sürecinin nasıl ilerlediğini özetler. Dil sade ve nettir. Hedef, planlama yaparken kendinizi güvende hissetmenizi sağlamaktır.

Kardiyoloji neleri kapsar

Kardiyoloji, kalp ve damar hastalıklarının tanı ve tedavisi ile ilgilenir. Her sorun ameliyat gerektirmez. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, bayılma, bacaklarda şişlik, yüksek tansiyon ve kolesterol sık başvuru nedenleridir. Girişim gerektiğinde kardiyologlar girişimsel ekipler ve kalp cerrahları ile birlikte karar verir. Bu ortak yaklaşım kalp ekibi olarak adlandırılır.

Kalp cerrahisi neleri kapsar

Kalp cerrahisi, onarım ya da kapak değişimi gibi doğrudan müdahale gerektiren durumları tedavi eder. Koroner bypass, kapak tamiri veya değişimi, aort ameliyatları ve bazı ritim ameliyatları bu gruptadır. Günümüzde bazı işlemler kateter ile, küçük cilt girişlerinden yapılır. Bu işlemler hibrit ameliyathanelerde veya gelişmiş kateter laboratuvarlarında gerçekleştirilir. Bu alanlarda kardiyoloji ve cerrahi birlikte çalışır.

İlk adımlar: öykü, muayene ve akıllı testler

Doğru değerlendirme ayrıntılı bir görüşme ile başlar. Şikayetlerin süresi, tetikleyiciler ve eşlik eden hastalıklar sorgulanır. Ardından temel testler yapılır. Elektrokardiyogram, kan testleri ve gerektiğinde yüksek duyarlılıklı troponin ölçümü bunlar arasındadır. Ekokardiyografi kalp kası ve kapakları gösterir. Bazı hastalarda efor testi veya koroner BT anjiyografi planlanır. Amaç, tedavi kararını değiştirecek testleri seçmektir.

Sık görülen durumlar

Koroner arter hastalığı. Kalbi besleyen damarlarda daralma olabilir. Göğüste baskı, eforla nefes darlığı ve çabuk yorulma görülebilir. İlaç tedavisi ve yaşam tarzı değişikliği ilk adımdır. Risk yüksekse veya şikayetler sürerse stent ya da bypass önerilebilir. Karar, hastanın genel durumuna göre verilir.

Kapak hastalıkları. Kapaklar daralabilir veya kaçırabilir. Nefes darlığı ve egzersiz kapasitesinde azalma sık görülür. Cerrahi onarım ya da kapak değişimi mümkündür. Uygun hastalarda TAVI gibi kateter temelli yöntemler tercih edilir. Mitral kapak için klip uygulaması seçilmiş hastalarda etkilidir. Plan, görüntüleme bulgularına ve hastanın ihtiyaçlarına göre yapılır.

Ritim bozuklukları. Atriyal fibrilasyon en sık görülen kalıcı ritim sorunudur. Çarpıntı ve inme riski oluşturabilir. Tedavi üç aşamalıdır. Gerekirse kan sulandırıcı kullanımı. Nabız kontrolü veya ritim düzenleme. Tetikleyicilerin azaltılması. Bazı hastalarda kalp pili veya defibrilatör gerekebilir.

Kalp yetersizliği. Kalp pompalama gücünü kaybettiğinde sıvı birikimi ve halsizlik oluşur. Güncel ilaçlar kalp fonksiyonunu korur. Bazı hastalarda özel pil sistemleri fayda sağlar. Tedavi kişiye özel planlanır ve düzenli takip gerektirir.

İleri tedaviler

Stent ve bypass. Stent işlemi genellikle kısa hastane yatışı gerektirir. Bypass ameliyatı daha uzun iyileşme süreci ister. Seçim yapılırken damar yapısı, yaş ve ek hastalıklar dikkate alınır.

Kapak girişimleri. Aort darlığında cerrahi veya kateter ile kapak değişimi yapılabilir. Mitral ve triküspit kapak için de kateter bazlı seçenekler artmaktadır. Her yöntem her hasta için uygun değildir.

Ablasyon. İlaçla kontrol sağlanamazsa ritim bozukluğu için ablasyon yapılabilir. Kateterle kalpte sorunlu odaklar etkisiz hale getirilir. Çoğu hasta ertesi gün taburcu edilir.

Cihaz tedavileri. Kalp pili yavaş ritimleri düzenler. İmplante edilebilir defibrilatör ani ritim bozukluklarına karşı koruma sağlar. Kardiyak resenkronizasyon cihazları kalbin daha uyumlu kasılmasına yardımcı olur.

Önce güvenlik

Standart protokoller riski azaltır. İşlem öncesi ilaçlar gözden geçirilir ve alerjiler doğrulanır. Ameliyathanede ekip kısa bir kontrol yapar. İşlem sonrası izlem ünitesinde takip sürer. Taburculukta yazılı plan ve iletişim bilgileri verilir.

Kardiyak rehabilitasyon

İyileşme süreci aktiftir. Egzersiz, eğitim ve düzenli takip yaşam kalitesini artırır. Yeniden hastaneye yatış riskini azaltabilir. Programlar merkezde veya evde uygulanabilir.

Uzun vadeli ilaç tedavileri

Kolesterol tedavisi. Statinler temel ilaçlardır. Gerekirse ek tedaviler planlanır. Hedef, risk düzeyine uygun LDL seviyesidir.

Tansiyon kontrolü. Düzenli ölçüm ve uygun ilaç seçimi önemlidir. Tuz kısıtlaması ve fiziksel aktivite destek sağlar.

Kalp yetersizliği ilaçları. Birden fazla ilaç grubu birlikte kullanılır. Dozlar kademeli artırılır ve yakın takip yapılır.

Görüntüleme ve laboratuvar

Ekokardiyografi. Kalbin yapısını ve fonksiyonunu gösterir. Güvenli ve tekrarlanabilir bir testtir.

Koroner BT. Damar yapısını noninvaziv olarak değerlendirir. Gerekirse anjiyografi planlanır.

Kardiyak MR. Doku düzeyinde ayrıntı sağlar ve özel durumlarda kullanılır.

İşlem öncesi hazırlık

Basit önlemler önemlidir. Düzenli yürüyüş yapın. İlaç listenizi yanınızda bulundurun. Kan sulandırıcıları yalnızca doktor önerisiyle bırakın. İşlem öncesi talimatlara uyun.

Kaç gün ayırmalısınız

Planlama işlemin türüne göre değişir. Tanısal değerlendirmeler birkaç gün sürebilir. Stent genelde kısa yatış gerektirir. Cerrahi işlemler daha uzun konaklama ister. Uçuş öncesi dinlenme süresi planlanmalıdır.

Tedavi sonrası yaşam

Takip sürecin parçasıdır. Taburculukta epikriz ve ilaç listesi verilir. Uzaktan kontroller planlanabilir. Rehabilitasyon ve düzenli egzersiz önerilir.

Merkez ve ekip seçimi

Deneyim önemlidir. Merkezin vaka sayısını sorun. Yazılı tedavi planı talep edin. Acil durumda kiminle iletişime geçeceğinizi öğrenin.

Maliyet ve sigorta

Ayrıntılı fiyat bilgisi isteyin. Testler, cihazlar ve hastane konaklaması dahil mi öğrenin. Sigorta belgelerinizi saklayın.

Etik ve onam

Bilgilendirilmiş onam şarttır. Fayda ve riskler açıkça anlatılmalıdır. Alternatifler sunulmalıdır. İkinci görüş isteme hakkınız vardır.

Son not

Kalp sağlığı ekip işidir. Doğru ekip ve düzenli takip uzun vadeli başarı sağlar. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları tedaviyi destekler.

Kaynaklar

1. World Health Organization. Cardiovascular diseases fact sheet, updated July 31, 2025.
2. ACC/AHA/HRS. 2023 Guideline for the Diagnosis and Management of Atrial Fibrillation.
3. AHA/ACC/HFSA. 2022 Guideline for the Management of Heart Failure.
4. ACC/AHA/SCAI. 2021 Guideline for Coronary Artery Revascularization.
5. AHA/ACC Chest Pain Guideline 2021.
6. ACC/AHA Valve Disease Guideline 2020.
7. COAPT Trial five year follow up.
8. TRILUMINATE Pivotal Trial results.
9. ESC Hypertension Guidelines 2024.
10. ESC Cardiovascular Prevention Guidelines 2021.
11. ACC Expert Consensus on LDL lowering therapies 2022.
12. Enhanced Recovery After Cardiac Surgery 2024 Consensus.
13. STS Adult Cardiac Surgery Database 2024 update.
14. Cleveland Clinic 2024 cardiac surgery outcomes snapshot.
15. Cardiac rehabilitation evidence and AHA statements.
16. American Heart Association 2025 Statistics Update.